De bijstelling van de begroting vindt plaats door de budgetten (lasten en baten) te actualiseren op basis van de laatst bekende inzichten. Deze mutaties kunnen zowel incidenteel als structureel van aard zijn. Wanneer duidelijk is dat de mutaties ook effect hebben op volgende jaren worden deze als aandachtspunten meegenomen in de Voorjaarsnota 2027.

Hieronder worden per programma de belangrijkste mutaties van de Najaarsnota 2026 benoemd:

mutaties in de programma's met gevolgen voor het begrotingssaldo

Omschrijving mutaties

(bedragen x € 1.000)

Begrotingssaldo voor Najaarsnota 2026

1.364

Saldo mutaties coalitieakkoord

-43

7. Tekorten Jeugd en Wmo uit coalitieakkoord

-3.356

Actualisatie grondexploitaties 01-07-2026

1.851

Overige mutaties Najaarsnota 2026 per programma

1. Baten uit antispeculatie overeenkomsten

222

3. Gladheidsbestrijding

-110

5. Subsidie onderwijsachterstandenbeleid

100

6. Afrekening specifieke uitkeringen

105

7. Verwacht tekort sociaal domein: participatie

-141

10. Gemeentefonds mei- en septembercirculaire

-630

10. Uitgestelde softwareuitgaven

300

10. Vrijval prijs- en volumestelposten

207

Mutaties kleiner dan € 100.000 (diverse programma’s)

-152

Saldo mutaties Najaarsnota 2026

-100

Resultaat van de begroting inclusief coalitieakkoord, knoppenboek, geactualiseerde grondexploitaties en overige mutaties Najaarsnota 2026

-284

Een toelichting op de mutaties met gevolgen voor het begrotingssaldo:

Programma 1

Opbrengsten uit antispeculatie overeenkomsten zijn vooraf niet in te schatten. De bijbehorende post in de begroting is bijgesteld naar het verwachte totaal voor 2026.

Programma 3

Gladheidsbestrijding: hogere kosten als gevolg van een koude winter met significante sneeuwval.

Programma 5

Het budget voor onderwijsachterstandenbeleid is bijgesteld conform het bestedingsplan, dit heeft tot een voordelige begrotingswijziging ad. € 100.000 geleid.

Programma 6

De afrekening van de SPUK-IJ regeling over de jaren 2021 en 2022 is definitief vastgesteld. Op grond van deze vaststelling had de gemeente nog recht op een aanvullende bijdrage van € 104.824. Dit is de veroorzaker van de extra baten bij dit taakveld.

Programma 7

Jeugd en Wmo: In de Voorjaarsnota 2026 is al aangegeven dat binnen Jeugdzorg en Wmo sprake was van verwachte budgetoverschrijdingen. Deze waren destijds nog niet financieel verwerkt, omdat de ontwikkelingen vanuit het Rijk en de daaruit voortvloeiende bestuurlijke afspraken werden afgewacht. De ontwikkelingen vanuit het Rijk hebben vooralsnog niet geleid tot concrete financiële dekking van deze tekorten. Op basis van de inmiddels geactualiseerde prognoses wordt daarom voorgesteld de begroting alsnog bij te ramen met € 1,841 miljoen voor Jeugdzorg en € 1,432 miljoen voor Wmo, in totaal € 3,273 miljoen.
De bijraming betreft daarmee de financiële verwerking van een reeds in de Voorjaarsnota 2026 gesignaleerde kostenontwikkeling op basis van de meest actuele inzichten.

Participatie: de BUIG-uitkering die de gemeente van het Rijk ontvangt voor de verstrekking van bijstandsuitkeringen is € 141.000 lager dan de verwachte kosten voor 2026 conform de prognose d.d. 31.08.2026 (lasten).

Programma 10

Actualisatie gemeentefonds: de inkomsten algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn aangepast met de informatie uit de mei- en septembercirculaire. De afrekening van de ruimte onder het BCF plafond 2025 en de reservering van een aantal taakmutaties hebben een negatief effect op het begrotingssaldo. Ook hebben er afrekeningen over oude jaren plaatsgevonden (€ 3 ton nadelig).

Wet- en regelgeving rondom informatiebeveiliging is, met de toenemende dreigingen van buitenaf, aangescherpt. Om hierop voorbereid te zijn moet geïnvesteerd worden in aanvullende informatiebeveiligingsvoorzieningen. Mede vanwege doorlooptijden van aanbestedingsprocedures is nog niet alle gewenste software en hardware aangeschaft. Binnen de (structureel) beschikbare middelen wordt dit in 2027 alsnog uitgevoerd.

Vrijval prijs- en volumestelposten: na het op de benodigde hoogte brengen van de budgetten 2026 resteerde nog een bedrag op de stelposten. Hierop wordt in 2026 geen aanspraak meer gemaakt.

Overig:

Diverse mutaties kleiner dan € 100.000 leveren een nadeel op van € 152.000.

Budgetneutrale mutaties* in de Najaarsnota 2026:

Omschrijving mutaties

(bedragen x € 1.000)

Budget-neutrale mutaties exploitatie binnen de programma’s

Baten

Lasten

Inburgering (SPUK)

895

-895

P6

Transformatiemiddelen (SPUK)

145

-145

P6

HAR+ regeling

293

-293

P6

Lokale inzet t.b.v. transformatie Beschermd Wonen

200

-200

P7

Nader voorlopig BUIG budget

977

-977

P7

Extra inzet CDOKE

425

-425

P8

Totaal

2.934

-2.934

*Mutaties > € 100.000 exclusief reservemutaties

Programma 6:

Voor de uitvoering van de Wet inburgering zijn vanuit specifieke uitkering middelen beschikbaar voor in totaal € 895.000 (baten en lasten).

Vanuit de gemeente Westland als mandaatgemeente is € 145.000 beschikbaar gesteld met betrekking tot de specifieke uitkering "Transformatiemiddelen" (baten en lasten).

Het COA verstrekt aan de gemeente per statushouder een eenmalige financiële toelage. Op basis van het aantal aanmeldingen ontvangen we € 293.000 (baten en lasten).

Programma 7:

Door de centrumgemeente Delft zijn middelen ad. € 200.000 ontvangen als financiële impuls voor de lokale inzet bij de transformatie van Beschermd Wonen. Deze middelen zijn als budget opgevoerd in 2026.

Voor het onderdeel Participatie zijn de budgetten voor bijstandsuitkeringen aangepast aan de bijgestelde rijksinkomsten BUIG ad. € 1.335.000 (baten en lasten).

Programma 8:

Vanwege extra inzet voor de regeling CDOKE 2026 worden er extra inkomsten opgevoerd.

Overige ontwikkelingen

Juridisch geschil voormalige vervoerder

Naast de financiële mutaties informeren wij u over een juridisch geschil waarin wij, samen met de andere H5-gemeenten, zijn verwikkeld met een voormalige vervoerder van het leerlingen- en jeugdwetvervoer. Vanwege aanhoudende tekortkomingen is het contract per 1 augustus 2025 beëindigd. De betreffende ritten zijn inmiddels overgedragen aan andere vervoerders.

De voormalige vervoerder betwist de door de H5-gemeenten doorberekende meerkosten en heeft een vordering van € 1 miljoen ingesteld, exclusief eventuele aanvullende schadeposten. Een poging tot een minnelijke regeling heeft niet tot overeenstemming geleid. De rechter beslist naar verwachting op korte termijn over een voorlopig getuigenverhoor, dat in het najaar van 2026 wordt verwacht. Bij een eventuele bodemprocedure wordt een uitspraak niet eerder dan eind 2027 verwacht.

Het aandeel van onze gemeente in de vordering bedraagt 16%, op basis van ons aandeel in de gemeenschappelijke regeling. We nemen het risico op in ons risicoregister. Op dit moment stellen we geen financiële mutatie voor, bijvoorbeeld in de vorm van het instellen van een voorziening. Wij informeren uw raad actief over relevante ontwikkelingen en financiële consequenties.

In onderstaand overzicht zijn de gevraagde wijzigingen in de begroting op programmaniveau samengevat.

Programma

Begroting inclusief Voorjaarsnota 2026

Mutaties Najaarsnota 2026

Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2026

(bedragen € 1.000)

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Resultaat voor bestemming

1 Ruimte en wonen

-29.960

27.612

-2.347

4.057

-3.644

413

-25.903

23.968

-1.935

2 Economie en glastuinbouw

-4.461

4.559

97

-144

-744

-888

-4.605

3.814

-791

3 Mobiliteit

-8.772

873

-7.899

-822

187

-636

-9.594

1.059

-8.535

4 Groen en recreatie

-7.898

290

-7.608

-674

0

-674

-8.572

290

-8.282

5 Onderwijs

-6.662

1.666

-4.996

11

42

53

-6.650

1.708

-4.943

6 Collectieve voorzieningen

-23.893

6.868

-17.025

-1.440

1.525

85

-25.334

8.393

-16.941

7 Individuele voorzieningen

-49.928

10.136

-39.792

-5.104

1.535

-3.569

-55.032

11.671

-43.361

8 Veiligheid en duurzaamheid

-25.866

18.306

-7.559

-696

830

134

-26.561

19.136

-7.425

9 Bestuur en dienstverlening

-7.662

1.380

-6.283

-348

0

-348

-8.010

1.380

-6.630

Subtotaal programma's

-165.101

71.689

-93.412

-5.160

-270

-5.430

-170.261

71.419

-98.842

10 Algemene dekkingsmiddelen

-31.729

116.110

84.381

3.839

-1.603

2.236

-27.890

114.507

86.617

Totaal saldo van baten en lasten

-196.830

187.799

-9.031

-1.321

-1.873

-3.194

-198.151

185.926

-12.225

Programma

Begroting inclusief Voorjaarsnota 2026

Mutaties Najaarsnota 2026

Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2026

(bedragen € 1.000)

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Mutaties reserves

1 Ruimte en wonen

-1.858

596

-1.262

873

30

903

-985

626

-359

2 Economie en glastuinbouw

-779

0

-779

779

585

1.364

0

585

585

3 Mobiliteit

0

313

313

-105

684

579

-105

997

892

4 Groen en recreatie

-350

49

-301

0

470

470

-350

519

169

5 Onderwijs

0

1.252

1.252

-669

741

72

-669

1.993

1.324

6 Collectieve voorzieningen

-2.800

4.941

2.141

0

49

49

-2.800

4.990

2.190

7 Individuele voorzieningen

-323

1.291

968

-360

206

-154

-683

1.497

815

8 Veiligheid en duurzaamheid

-49

1.182

1.133

0

70

70

-49

1.252

1.203

9 Bestuur en dienstverlening

0

50

50

0

0

0

0

50

50

Subtotaal programma's

-6.159

9.674

3.516

518

2.835

3.354

-5.640

12.509

6.869

10 Algemene dekkingsmiddelen

-10.626

17.509

6.884

-4.273

2.461

-1.812

-14.899

19.971

5.072

Totaal mutaties reserves

-16.784

27.184

10.399

-3.755

5.297

1.542

-20.539

32.480

11.941

Programma

Begroting inclusief Voorjaarsnota 2026

Mutaties Najaarsnota 2026

Begroting inclusief mutaties Najaarsnota 2026

(bedragen € 1.000)

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Resultaat na bestemming

1 Ruimte en wonen

-31.818

28.208

-3.609

4.930

-3.614

1.316

-26.888

24.594

-2.294

2 Economie en glastuinbouw

-5.240

4.559

-682

635

-159

476

-4.605

4.399

-206

3 Mobiliteit

-8.772

1.186

-7.586

-927

871

-56

-9.699

2.057

-7.643

4 Groen en recreatie

-8.248

339

-7.909

-674

470

-204

-8.922

809

-8.113

5 Onderwijs

-6.662

2.917

-3.744

-657

783

125

-7.319

3.700

-3.619

6 Collectieve voorzieningen

-26.693

11.809

-14.884

-1.440

1.574

133

-28.134

13.383

-14.750

7 Individuele voorzieningen

-50.250

11.427

-38.824

-5.464

1.741

-3.723

-55.715

13.168

-42.547

8 Veiligheid en duurzaamheid

-25.915

19.489

-6.426

-696

900

204

-26.611

20.389

-6.222

9 Bestuur en dienstverlening

-7.662

1.430

-6.233

-348

0

-348

-8.010

1.430

-6.580

Subtotaal programma's

-171.260

81.363

-89.897

-4.641

2.565

-2.076

-175.901

83.929

-91.973

10 Algemene dekkingsmiddelen

-42.355

133.619

91.265

-434

858

424

-42.789

134.478

91.689

Totaal saldo van baten en lasten

-213.614

214.983

1.368

-5.075

3.424

-1.652

-218.690

218.406

-284