Leeswijzer
De najaarsnota is bedoeld om verantwoording af te leggen over het financiële beheer en beleid in het lopende begrotingsjaar. De gemeenteraad heeft hiervoor kaders vastgesteld in de programmabegroting, de uitvoeringsagenda, het coalitieakkoord en de overige begrotingswijzigingen die gedurende het jaar zijn vastgesteld. In de najaarsnota rapporteren we per programma over de voortgang en uitvoering van het voorgenomen beleid en de geplande investeringen.
Daarnaast biedt de najaarsnota de mogelijkheid om gedurende het jaar bij te sturen, zowel beleidsmatig als financieel. Op basis van de informatie die per 1 september beschikbaar is, geven we een indicatie van het verwachte jaarrekeningresultaat.
De kaderstellende rol van de gemeenteraad
De gemeenteraad stelt de financiële en inhoudelijke kaders voor het beleid en de uitvoering daarvan. Het uitgangspunt voor de Programmabegroting 2026 was het raadsakkoord 2022-2026 Bouwen aan de toekomst en de Uitvoeringsagenda 2022-2026. Inmiddels is het coalitieakkoord 2026-2030 Daadkracht voor nu en later van kracht. In lijn met de motie die de gemeenteraad bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2026 heeft aangenomen, is het coalitieakkoord beleidsmatig en financieel een-op-een verwerkt in de najaarsnota 2026.
Het collegeprogramma, dat bij het aanbieden van deze najaarsnota nog wordt opgesteld, bevat de nadere uitwerking van het coalitieakkoord. Deze kan aanleiding geven tot beleidsmatige en financiële verschuiving binnen de jaren van het coalitieakkoord. Waar dit aanleiding geeft tot aanpassing binnen de planning-en-controlcyclus wordt dit ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.
In deze najaarsnota geven we een zo reëel mogelijk beeld van de voortgang van de activiteiten. Hierbij presenteren we per programma de actuele status ten opzichte van het (bij vaststelling van de Programmabegroting 2026) beoogde resultaat.
De bestuurlijke agenda bepaalt in belangrijke mate de inhoud van de documenten binnen de jaarlijkse begrotingscyclus: de kadernota, de programmabegroting, de najaarsnota en de jaarstukken. De kadernota bevat de financiële en inhoudelijke kaders voor het daaropvolgende begrotingsjaar en geeft richting aan het beleid. De programmabegroting werkt deze kaders en voornemens verder uit. Dit is een wettelijk voorgeschreven document waarmee de gemeenteraad het college autoriseert om uitgaven te doen voor bepaalde doeleinden.
Na vaststelling van de programmabegroting geven de voorjaarsnota, de najaarsnota en de jaarstukken inzicht in de uitvoering van het beleid en de financiële stand van zaken. De voorjaarsnota en najaarsnota geven tussentijds inzicht in de voortgang van het beleid en de financiële ontwikkeling. In de jaarstukken leggen we vervolgens verantwoording af over het gevoerde beleid en het financiële beheer.

Indeling Najaarsnota 2026
In hoofdstuk 1 wordt een cijfermatige samenvatting gegeven van het te verwachten rekeningresultaat, verloop reserves en voorzieningen, investeringsplanning en kasstroomoverzicht.
Hoofdstuk 2 geeft per programma de voortgang van de beleidsdoelstellingen voor 2026 aan. Dit wordt met behulp van een programmamonitor aan de raad gerapporteerd. Sinds een aantal jaren is deze monitor integraal onderdeel van de P&C-cyclus. In de stand van zaken van de uitvoeringsagenda wordt het zogenaamde ‘verkeerslichtenmodel’ toegepast en krijgt iedere activiteit dus 1 van de 5 onderstaande kleuren mee. De verklaring van de kleuren is als volgt:
Blauw: Gerealiseerd/vervallen/afgedaan. | |
Groen: Conform planning na marginale aanpassingen en maximaal eenmaal zonder het ontstaan van politiek/bestuurlijke, maatschappelijke of financiële risico’s. | |
Geel: Vertraagd door externe oorzaken, dus buiten onze directe invloedsfeer om. Er ontstaan geen risico’s. | |
Oranje: Vraagt aandacht. Planning is aangepast en vergroot politiek/bestuurlijke, maatschappelijke of financiële risico’s. Maatregelen t.b.v. risicobeheersing reeds vermeld. | |
Rood: Crisis. |
In dit hoofdstuk worden ook de financiële mutaties per programma gepresenteerd. De belangrijkste begrotingsmutaties worden daarbij toegelicht.
Tenslotte wordt in hoofdstuk 3 gerapporteerd over de ontwikkeling van de algemene uitkering. Tevens worden in dit hoofdstuk de baten en lasten per product, de voortgang op de begrote investeringsbudgetten en het verloop van de reserves en voorzieningen toegelicht.
